Chương Trình 育成就労 (Ikusei Shūrō) – Chính Sách Mới Thay Thế Thực Tập Sinh Kỹ Năng Từ Năm 2027

Trong bối cảnh Nhật Bản đang đối mặt với tình trạng già hóa dân số và thiếu hụt lao động nghiêm trọng, Chính phủ nước này đã chính thức công bố chương trình mới mang tên 育成就労 (Ikusei Shūrō) nhằm thay thế hoàn toàn chương trình Thực tập sinh kỹ năng (技能実習) trước đây. Đây được xem là một bước cải cách lớn trong chính sách tiếp nhận lao động nước ngoài, đặc biệt có ảnh hưởng trực tiếp đến người lao động Việt Nam có mong muốn làm việc tại Nhật Bản.

Vậy chương trình 育成就労 là gì? Có gì khác biệt so với Thực tập sinh kỹ năng? Người lao động sẽ được hưởng quyền lợi ra sao? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ toàn diện về chính sách mới này.

育成就労 (Ikusei Shūrō) là gì?

育成就労 có thể hiểu là chương trình “lao động đào tạo và phát triển kỹ năng”. Khác với mô hình Thực tập sinh kỹ năng vốn được xây dựng dưới danh nghĩa “chuyển giao công nghệ cho các nước đang phát triển”, chương trình mới thừa nhận rõ mục tiêu chính là đào tạo và bổ sung nguồn nhân lực cho các ngành nghề đang thiếu hụt tại Nhật Bản.

Theo định hướng của Chính phủ Nhật, chương trình 育成就労 sẽ chính thức triển khai từ năm 2027, thay thế hoàn toàn hệ thống Thực tập sinh kỹ năng hiện nay. Thời gian lưu trú tối đa dự kiến là 3 năm, trong đó người lao động vừa làm việc thực tế vừa được đào tạo nâng cao kỹ năng để đáp ứng tiêu chuẩn chuyển sang visa Kỹ năng đặc định (特定技能 – Tokutei Ginō).

Vì sao Nhật Bản thay thế chương trình Thực tập sinh kỹ năng?

Trong nhiều năm qua, chương trình Thực tập sinh kỹ năng đã góp phần bổ sung nguồn lao động quan trọng cho nền kinh tế Nhật Bản. Tuy nhiên, mô hình này cũng bộc lộ nhiều hạn chế như mục tiêu chưa rõ ràng, cơ chế quản lý còn bất cập và việc hạn chế chuyển việc khiến người lao động dễ rơi vào tình trạng bị phụ thuộc quá mức vào một doanh nghiệp.

Chương trình 育成就労 ra đời nhằm khắc phục những tồn tại đó. Chính phủ Nhật hướng tới một cơ chế minh bạch hơn, bảo vệ quyền lợi người lao động tốt hơn và tạo ra lộ trình phát triển nghề nghiệp dài hạn thay vì chỉ làm việc một thời gian rồi buộc phải về nước.

Những điểm mới nổi bật của chương trình 育成就労

Điểm khác biệt quan trọng nhất của chương trình 育成就労 so với Thực tập sinh kỹ năng là định hướng gắn trực tiếp với visa Kỹ năng đặc định. Ngay từ đầu, chương trình đã được thiết kế như một bước đệm để người lao động sau thời gian đào tạo có thể chuyển tiếp sang Tokutei số 1, và xa hơn là Tokutei số 2 – loại visa cho phép làm việc lâu dài và có cơ hội bảo lãnh gia đình.

Ngoài ra, cơ chế chuyển việc cũng được điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn. Người lao động có thể chuyển sang doanh nghiệp khác trong cùng ngành nghề nếu đáp ứng các điều kiện nhất định. Điều này giúp giảm rủi ro bị bó buộc vào một môi trường làm việc không phù hợp, đồng thời nâng cao tính cạnh tranh và minh bạch trên thị trường lao động.

Về quyền lợi, người tham gia chương trình 育成就労 được áp dụng đầy đủ các quy định của Luật lao động Nhật Bản, bao gồm mức lương tương đương lao động Nhật ở cùng vị trí, tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và các chế độ phúc lợi theo quy định. Hợp đồng lao động phải rõ ràng, minh bạch và chịu sự giám sát chặt chẽ hơn từ cơ quan chức năng.

Lộ trình phát triển từ 育成就労 lên Tokutei

Một trong những yếu tố khiến chương trình 育成就労 nhận được nhiều sự quan tâm là lộ trình phát triển nghề nghiệp rõ ràng. Sau thời gian làm việc và hoàn thành các yêu cầu về kỹ năng, người lao động có thể chuyển sang visa Tokutei Ginō số 1 mà không phải bắt đầu lại từ đầu như trước đây.

Khi tích lũy đủ kinh nghiệm và đạt yêu cầu chuyên môn cao hơn, người lao động có thể hướng tới Tokutei số 2. Đây là loại visa cho phép gia hạn dài hạn và có cơ hội bảo lãnh người thân sang Nhật sinh sống. Như vậy, thay vì chỉ là chương trình mang tính ngắn hạn, 育成就労 mở ra cơ hội xây dựng sự nghiệp bền vững tại Nhật Bản.

Cơ hội và thách thức đối với người lao động Việt Nam

Việt Nam hiện là một trong những quốc gia có số lượng lao động tại Nhật Bản lớn nhất. Việc chuyển đổi sang chương trình 育成就労 sẽ tạo ra nhiều cơ hội nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực tiếng Nhật và kỹ năng nghề.

Do chương trình mới hướng đến mục tiêu phát triển lâu dài và gắn với Tokutei, người lao động cần chuẩn bị tốt về trình độ tiếng Nhật, ý thức kỷ luật, tác phong làm việc và kỹ năng chuyên môn ngay từ giai đoạn đào tạo trong nước. Những ứng viên có định hướng rõ ràng, nghiêm túc đầu tư vào năng lực bản thân sẽ có lợi thế rất lớn trong giai đoạn chuyển đổi chính sách này.

Kết luận

Chương trình 育成就労 (Ikusei Shūrō) không chỉ đơn thuần là sự thay thế của Thực tập sinh kỹ năng mà còn là bước chuyển quan trọng trong chiến lược tiếp nhận lao động nước ngoài của Nhật Bản. Với định hướng đào tạo thực chất, tăng cường bảo vệ quyền lợi người lao động và mở ra lộ trình phát triển dài hạn thông qua visa Kỹ năng đặc định, chương trình này hứa hẹn sẽ tạo ra môi trường làm việc minh bạch và ổn định hơn trong tương lai.

Đối với những ai đang quan tâm đến cơ hội làm việc tại Nhật Bản từ năm 2027 trở đi, việc tìm hiểu kỹ về chương trình 育成就労 và chuẩn bị sớm về ngoại ngữ cũng như tay nghề chính là bước đi chiến lược để nắm bắt cơ hội trong giai đoạn mới.